这是一块由马里国王兹姆里-利姆写给他的妻子西布图王后的书信泥板。此前这位王后向当时不在宫中的兹姆里-利姆写信寻求指示(ARM 10, 14),而在这封内容简短直白、没有任何客套话的回信中,这位国王十分严肃地指导他的妻子来应对一宗紧急事件:传染病。这很有可能是我们已知最早的关于传染病的记载。
- 文本索引:ARM 10, 129
- 出土信息:出土于马里(Mari);今叙利亚代尔祖尔省哈利利丘(تل حريري tall ḥarīrī / Tell Hariri)
- 馆藏信息:叙利亚代尔祖尔,叙利亚国家博物馆,馆藏号不详
- 历史时期:古巴比伦时期(约公元前 1900 年至前 1600 年)
- 准确断代:马里王兹姆里-利姆在位期间(约公元前 18 世纪上半叶)
- 文献语言:阿卡德语(古巴比伦语马里方言)
- 物理信息:竖长型泥板;(高 × 宽) 4.3 × 3.6 cm
- 其他编号:CDLI no. P350093; Archibab no. T8685
原文线描

转写
- 正面 [a-na f]ši-ib-tu
- [qi₂-b]i₂-ma
- [um-m]a be-el-ki-i-ma
- eš-me-e-ma fna-an-na-me
- si₂-im-ma-am mar-ṣa-at
- u₃ it-ti E₂.GAL-lim
- ma-ga-al wa-aš-ba-at-ma
- MUNUSmeš ma-da-tim it-ti-ša-ma
- 正面底缘 i-sa-ab-bi-ik
- 背面 i-na-an-na dan-na-tim šu-uk-ni-ma
- i-na ka-as₂ i-ša-at-tu-u₂
- ma-am-ma-an la i-ša-at-ti
- i-na gišGU.ZA ša uš₂-ša-bu
- ma-am-ma-an la uš₂-ša-ab
- u₃ i-na gišNA₂ ša it-ti-il-lu
- ma-am-ma-an la it-te-e-el-ma
- MUNUSmeš ma-da-tim
- 背面底缘 it-ti-ša-ma
- [l]a i-sa-ab-bi-ik
- [si₂-im-m]u-um šu-u₂ mu-uš-ta-aḫ–ḫi-iz
转录
1–3 [ana] Šībtu [qib]ī-ma, [umm]a bēlki-ma:
4–9 ešmē-ma Nanname simmam marṣat, u ittī ekallim magal wašbat-ma, sinnišātim mādātim ittīša-ma isabbik.
10–19 inanna dannātim šuknī-ma: ina kās išattû mamman lā išattī, ina kussêm ša uššabu mamman lā uššab, u ina eršim ša ittillu mamman lā ittêl-ma, sinnišātim madātim ittīšama [l]ā isabbik
20 [simm]um šū muštaḫḫiz!
汉译
1–3 〔说与〕西布图,你的主人〔所言如〕下:
4–9 我听说南娜美得了皮肤病1,还总是待在宫里2,这样的话(她的病)会被她传染3给很多(其他)女人。
10–19 现在(开始),你要采取严格的措施:她喝过的杯子(其他)任何人都不能喝,她坐过的椅子(其他)任何人都不能坐,她躺过的床(其他)任何人都不能躺,这样一来就不会被她传染给很多(其他)女人了。
20 这个〔病〕很容易传染4!
注释
- simmum 一词一般理解作「(皮肤上的)损伤或病变」,此处据 Neufeld (1986) 作「(可传染的)皮肤病」。又 Römer (1971) 将其理解为皮肤上的外伤导致的感染。由于在近义词表中有 ep-qe₂-nu = sim-mu (CAD E, p.246),而 epqunnu 一词源于 epqu 「麻风病」,因此学者一般认为,此处的 simmum 所指的因该是一种症状类似麻风病但较温和的、可能通过接触传染的疾病。根据其他的文献记载,simmum 可能还被用于描述很多其他具有类似症状的皮肤疾病,包括并不具有传染性的的湿疹等。 ↩︎
- 或据 Dossin (1973) 将此处理解为 「总是来到宫里」 。 ↩︎
- 字面的意思为「(病)会将很多女人带给她作陪伴」。第 19 行同此。 ↩︎
- 字面的意思为「……总是使(人)抓住」,此处理解为「传染」。muštaḫḫizum 为 aḫāzu 「抓取」的 Štn 词干分词,该用法仅见于此及 ARM 10, 130。 ↩︎
参考文献:
Dossin, G. (1967). Correspondance féminine. (= Archives royales de Mari; 10). Paris: Geuthner. (ARM 10, 129)
Dossin, G. (1967). Archives royales de Mari, X: La correspondance féminine. (= Textes cunéformes; 31). Paris: Geuthner. (TCL 31, 129; pl. 58)
Römer, W. H. P. (1971). Frauenbriefe über Religion, Politik und Privatleben in Mari: Untersuchungen zu G. Dossin, Archives Royales de Mari X (Paris 1967). (= Alter Orient und Altes Testament; 12). Kevelaer: Verlag Butzon & Bercker. (AOAT 12)
Neufeld, E. (1986). The earliest document of a case of contagious disease in Mesopotamia (Mari tablet ARM X, 129). Journal of the Ancient Near Eastern Society, 18, pp. 53–66. (JANES 18; pp. 53–66)
Durand, J.-M. (2000). Les documents épistolaires du palais de Mari, tome III. (= Littératures anciennes du Proche-Orient; 18). Paris: Éditions du Cerf. (LAPO 18, 1164)
以粗体标出的专有名词请参阅《人名、神名、地名和其他专有名词索引》。



留下评论