本文编译的铭文来自新亚述国王以撒哈顿在萨姆阿勒城竖立的一块石碑。关于石碑的历史背景和细节描述请参阅专题文章《萨姆阿勒城「战胜埃及碑」简介》。
• 文本索引:RINAP 4, 98
• 出土信息:1888 年出土于萨姆阿勒(Samʿal),今土耳其加济安泰普省增吉尔利丘(Zincirli Höyük)
• 馆藏信息:德国柏林,佩加蒙博物馆(西亚博物馆),编号 VA 2708(展出中)
• 历史时期:新亚述时期(约 911–612 BCE)
• 准确断代:完成于亚述王以撒哈顿在位末期(约 670–669 BCE)
• 文献语言:阿卡德语(带有亚述方言色彩的「标准巴比伦语」)
• 物理信息:辉绿岩石碑,正面及两侧具浮雕,正面与背面具铭文;含基座通高 322 cm,碑身高 322 cm,宽 135 cm,厚 62 cm
• 其他编号:CDLI no. P371256
石碑照片

石碑浮雕线描

石碑碑文线描

原文转写
- 正面 AN.ŠAR₂ AD DINGIRmeš ra-aʾ-im SANGA-ti-ia
- da-nu geš-ru reš-tu-u na-bu-u šu-mi₃-ia
- dBE EN ša₂-qu-u mu-ki-in BALAmeš-ia
- dDIŠ er-šu₂ mu-du-u mu-šim NAMmeš-ia
- d3u dNANNA nam-ru mu-dam-mi₃-iq GISKIMmeš-ia
- dUTU DI.KU₅ AN-e u KI-ti₃ pa-ri-su EŠ.BAR-ia
- dIŠKUR EN ra-aš₂-bu mu-˹na˺-ḫi-iš ERIN₂ḫi.a.meš-ia
- dMES e-tel di₂-gi₃-gi₃ u dGEŠ₂.U-ki mu-[š]ar-bu-u LUGAL-ti-ia
- dINANNA be-let MURUB₄ u ME₃ a-l[i]-kat₃ i-di-ia
- d7.BI DINGIRmeš qar-du-u-ti sa-pi-nu na-ki-ri-˹ia˺
- DINGIRmeš GALmeš DU₃-šu₂-nu mu-šim-mu šim-ti
- ša ana LUGAL mi-gir-šu₂-un i-šar-ra-ku da-n[a]-an li-i-tu₂
- maš-šur-PAP–AŠ LUGAL GAL MAN dan-nu MAN ŠU₂ MAN kuraš-šurki
- GIR₃.NITA₂ KA₂.DINGIR.RAki LUGAL kuršu-me-ri
- u₃ URIki MAN kurkar₂–ddun-ia₂-aš₃ DU₃-šu₂-un
- LUGAL LUGALmeš kurmu-ṣur kurpa-tu-ri-su u kurku-u-si
- pa-[liḫ DINGIRmeš] GAL-ti
- u₂-šum-[gal]-lu ˹ṣi˺-i-ru₃ [na-ram] AN.ŠAR₂ d˹UTU˺
- dAG u [d]˹AMAR.UTU˺ LUGAL LUGALm[e]š
- la pa-du-u mu-la-ʾi-i[ṭ]
- ek-ṣu-ti la-biš na-mur-[ra-ti]
- la a-di-ru ša₂-aš₂-me qar-ra-du git₂–˹ma˺–[lu]
- la pa-du-u tu-qu-un-tu ru-bu-u dan-dan-nu
- mu-kil ṣer-ret ma-li-ki lab-bu na-ad-ru
- mu-ter gi-mil a-bi a-li-di-šu₂
- LUGAL ša₂ ina tukul-ti AN.ŠAR₂ dUTU dAG u dAMAR.UTU
- DINGIRmeš ti-ik-le-e-šu₂
- i-ša₂-riš
- it-tal-lak-u-ma
- ik-šu-da
- ni-iz-mat-su
- kul-lat la ma-‹gi›-re-e-šu₂ mal-ki la kan-šu₂-ti-šu₂ GI[M] GI a-pi
- u₂-ḫa-ṣi-iṣ-ma u₂-šak-bi-sa še-pu-˹uš˺-šu₂
- za-nin NIDBA a-na DINGIRmeš GALmeš
- ša₂ pa-laḫ DINGIRmeš u₃ diš-ta-ri ˹i˺–[du-u₂]
- 背面 [x]–x–x–˹i˺ ga[b-bi ba-nu]–˹u₂˺
- ˹E₂˺ AN.ŠAR₂ mu-šak-˹lil˺ [s]i-ma-te-e-šu₂
- e-p[iš] ˹e₂˺-sag-gil₂ u₃ KA₂.DINGIR.˹RA˺ki mu-šal-li-mu
- par-ṣe-e ˹ša₂ DINGIRmeš KUR.KUR šal-lu-u-ti TA qe₂-reb uruaš-šur˺
- a-na aš₂-ri-šu₂-nu u₂-ter-ru ˹LUGAL˺ ša na-dan zi-be₂-e-šu₂
- DINGIRmeš GALmeš i-ram-mu-ma SANGA-su [ina E₂].KURmeš [d]a-riš
- u₂–˹kin˺-nu gišTUKULmeš-šu₂-nu la pa-du-u-ti a-na ši-rik-ti
- EN-ti-šu₂ iš-ru-ku ˹LUGAL˺ [ša] EN ENmeš dAMAR.UTU
- UGU LUGALmeš-ni ša kib-rat LIMMU₂-ti u₂-ša₂-te-ru u₂-šar-bu-u
- EN-u-su KUR.KUR DU₃-ši-na a-na GI[R₃]meš-šu₂ u₂-šak-ni-šu₂
- bil-tu u₃ man-da-at-tu UGU-ši-na u₂–˹kin˺-nu ka-šid a-a-be₂-e-šu₂
- mu-ḫal-li-qu ga-re-e-šu₂ LUGAL ša₂ tal-lak-ta-šu₂ a-bu-bu-um-ma ep-še-ta-šu₂
- [la]b-bu na-ad-ru pa-nu-uš-šu₂ URU-um-ma ar-ke-e-šu₂ ti-˹lu˺ qit-ru-˹ub˺
- ta-ḫa-zi-šu₂ dan-nu nab-lu muš-taḫ-mi₃-ṭu dGIŠ.BAR la a-ni-ḫu
- DUMU Id3u–PAPmeš–SU MAN ŠU₂ MAN kuraš-šurki ˹DUMU˺ ILUGAL-GI.NA MAN ŠU₂ MAN kurAŠ
- GIR₃.NITA₂ KA₂.DINGIR.RAki LUGAL KUR EME.GI₇ u₃ URIki NUMUN LUGAL-u-ti da-ru-u
- ša IdEN–˹ba˺-ni DUMU Ia-da-si mu-kin LUGAL-u-ti kuraš-šurki ša₂ du-ru-˹ug˺–[šu₂]
- bal-tilki ina pi-˹i˺ AN.ŠAR₂ dUTU dAG u dA[MAR.UTU DINGIRmeš] GALm[eš] EN–[u-ti]
- im-qut-am-ma dan-na-ku dan-dan-na-[ku] ˹e˺-tel-la-ku šit-ra-ḫa-ku geš-ra-ku
- kab-ta-ku šur-ru-ḫa-ku ina gi-˹mir˺ LUGALmeš-ni ša₂-ni-na ul i-[ša₂-ku]
- ni-šit AN.ŠAR₂ dAG u dAMAR.UTU ˹ni˺-bit d3u mi-gir da-nim na-ra-am šar-ra-ti
- diš-tar i-lat kal gim-ri gišTUKUL la pa-du-u mu-˹rib˺ KUR nu-kur₂-ti a-na-ku-ma
- LUGAL le-ʾe-e₂-um MURUB₄ u₃ ME₃ ša-giš da-ad₂-me na-ki-re-e-šu₂
- ne₂-er a-a-be₂-e-šu₂ muš-ḫar-mi₃-ṭu ga-re-e-šu₂ mu-šak-niš la kan-šu₂-te-e-šu₂
- ša nap-ḫar kiš-šat UNmeš i-pe-lu AN.ŠAR₂ dUTU dAG u₃ dAMAR.UTU
- ENmeš-ia MAḪmeš ša la ˹in˺-nen-nu-u qi₂-bit-su-un LUGAL-u-ut la ša₂-na-an
- a-na šim-ti-ia i-ši-mu diš-tar be-el-tum ra-aʾ-i-mat SANGA-ti-ia₂
- gišPAN dan-na-tu giššil-ta-ḫu geš-ru mu-šam-qit la ma-gi-ri tu-šat-me-ḫa
- rit-tu-u-a bi-ib-lat li₃b-bi-ia tu-šak-ši-da-an-ni-ma nap-ḫar mal-ki
- la kan-šu₂-ti tu-šak-ni-ša₂ še-pu-u-a e-nu AN.ŠAR₂ EN GAL-u aš₂-šu₂ taš-ri-iḫ-ti
- da-na-an ep-še-te-ia UNmeš ˹kul˺-lu-mi-am-ma UGU LUGALmeš ša₂ kib-rat LIMMU₂-ti
- LUGAL-u-ti u₂-šar-ri-iḫ-ma ˹u₂˺-šar-ba-a zik-ri MU-ia ši-bir-ru ez-zu
- a-na ra-sa-ab na-ki-ri u₂-ša₂-aš₂-ša₂-a i-da-a-a ma-a-tu₂ a-na AN.ŠAR₂
- iḫ-ṭu-u u₂-gal-li-lu i-ši-ṭu a-na ḫa-ba-ti ša₂-la-li mi-ṣir kuraš-šurki
- ˹ru-up-pu-ši˺ u₂-mal-lu qa-˹tu₂˺-u-a TA AN.ŠAR₂ u DINGIRme GALmeš ENmeš-ia₂
- iq-bu-u-ni a-la-ku KASKALII.meš SU₃meš šad-de-e GIGmeš ši-pik ba-ṣi KALAGmeš
- a-šar ṣu-ma-a-me ina mi-gir lib₃-bi-˹ia˺ šal-meš lu at-tal-lak ša Itar-qu-u₂
- MAN kurmu-ṣur u₃ kurku-u-si ni-˹zir˺-ti DINGIR-ti-šu₂-nu GAL-ti TA uruiš-ḫup-˹ri˺
- a-di urume-em-pi URU MAN-ti ma-lak 1u.5 u₄-me qaq-qa-ri u₄-me-šam la na-par-ka-a
- di-ik-tu₂-šu₂ ma-aʾ-diš a-duk u₃ ša₂-a-šu₂ 5-šu₂ ina uṣ-ṣi giššil-ta-ḫi
- mi-ḫi-iṣ la nab-la-ṭi am-ḫa-su-ma urume-em-pi URU MAN-ti-šu₂ ina mi₃-šil u₄-me
- ina pil-ši nik-si na-bal-kat₃-ti al-me KUR-ud ap-pul aq-qur ina dGIŠ.BAR
- aq-mu MUNUS.E₂.GAL-šu₂ MUNUS.ERIM-E₂.GALmeš-šu₂ Iu₂-ša₂-na-ḫu- ru DUMU UŠ-ti-šu₂
- u₃ re-eḫ-ti DUMUmeš-šu₂ DUMU.MUNUSmeš-šu₂ NIG₂.ŠU-šu₂ NIG₂.GA-šu₂ ANŠE.KUR.RAmeš-šu₂ GU₄meš-šu₂
- ṣe-e-ni-šu₂ ina la ma-a-ni aš₂-lu-la a-na kuraš-šurki šur-uš kurku-u-si
- TA kurmu-ṣur as-suḫ-ma e-du ina lib₃-bi ana da-li-li ul e-zib
- ina UGU kurmu-ṣur DU₃-šu₂ LUGALmeš lu₂NAMmeš lu₂GAR-numeš lu₂GAL-KARmeš lu₂qi-pa-a-ni
- lu₂ša₂-pi-ri ana eš-šu₂-ti ap-qid sat-tuk-ki gi-nu-u a-na AN.ŠAR₂ u DINGIRme GALme ENmeš-ia₂
- u₂-kin da₃-re-e GUN u₃ man-da-at-tu EN-ti-ia₂ šat-ti-šam la na-par-ka-a
- e-mid-su-nu-ti na₄NA.RU₂.A ši-ṭir MU-ia u₂-še-piš-ma ta-nit-ti qar-ra-du-ti
- AN.ŠAR₂ EN-ia₂ da-na-an ep-še-te-˹ia˺ ša₂ ina tukul-ti AN.ŠAR₂ EN-ia₂ at-tal-lak-u-ma
- u₃ li-i-tu₂ ki-šit-ti ŠUII-ia ˹EDIN˺-uš-šu₂ u₂-ša₂-aš₂-ṭir-ma ana tab-rat kiš-šat na-ki-ri
- ana ṣa-at u₄-me ul-ziz ša₂ na₄NA.RU₂.A šu₂-a-tu₂ TA KI-šu₂ ˹u₂-nak-kar˺-u-ma šu-mi₃ šaṭ-ru
- i-pa-ši-ṭu-ma MU-šu₂ i-šaṭ-ṭa-ru lu-u ina e-pe-ri i-kat₃-ta-mu lu-u ina Ameš
- i-nam-du-u lu-u ina IZI GIBIL₂-u lu-u ina aš₂-ri la a-ma-ri i-šak-ka-[nu] dINANNA be-let MURUB₄ u ME₃
- zik-ru-su sin-niš-a-niš lu-ša₂-lik-˹ma˺ ina KI.TA lu₂KU₂R-šu₂ lu-še-šib-šu₂ ka-meš NUN-u EGIR-u na₄NA.RU₂.A
- ši-ṭir MU-ia₂ li-‹mur›-ma ma-ḫar-šu₂ lil-ta-˹su˺-ma I₃.GIŠ lip-šu₂-uš uduSISKUR liq-qi₂ zik-ri AN.ŠAR₂ EN-ia₂ lu-ta-ʾi-id
转录
(1–12) Aššur, abi ilāni, rāʾim šangûtija; Anu, gešru, rēštû, nābû šumija; Ellil, bēlu šaqû, mukīn palêja; Ea, eršu, mūdû, mušīm šīmātīja; Sîn, nannāru namru, mudammiq ittātīja; Šamaš, dajjān šamê u erṣeti, pārisu purussêja; Adad, bēlu rašbu, munaḫḫiš ummānīja; Marduk, etel Igigî u Anunnakî, mušarbû šarrūtija; Ištar, bēlet qabli u tāḫāzi, ālikat idija; Sebetti, ilāni qardūti, sāpinū nakirīja; ilāni rabûti kalûšunu, mušimmū šīmti, ša ana šarri migiršun išarrakū danān lītu.
(13–33) Aššur-aḫu-iddina, šarru rabû, sarru dannu, šar kiššati, šar Aššur, šakkanak Bābili, šar Šumeri u Akkadi, šar Kardunijaš kalîšun; šar šarrāni Muṣur, Paturisu u Kusi; pā[liḫ ilāni] rabûti, ušum[gal]lu ṣīru; [narām] Aššur, Šamaš, Nabû u Marduk; šar šarrāni, lā pādû, mulaʾʾiṭ ekṣūti, labiš namur[rati], lā ādiru šašme, qarrādu gitmā[lu], lā pādû tuquntu, rubû dandannu, mukīl ṣerret malikī, labbu nadru, mutēr gimil abī, ālidišu; šarru ša ina tukulti Aššur, Šamaš, Nabû u Marduk, ilāni, tiklēšu, išariš ittallakuma, ikšuda nizmassu, kullat lā māgirēšu, malkī lā kanšūtīšu, kīma qan api, uḫaṣṣiṣma ušakbisa šēpuššu.
(34–42a) zānin nindabê ana ilāni rabûti, ša palāḫ ilāni u ištarī ī[dû, 背面……] gabbi, bānû bīt Aššur, mušaklil simātēšu, ēpiš Esaggil u Bābili, mušallimu parṣē, ša ilāni mātāti šallūti ultu qereb Aššur ana ašrišunu uterru; šarru ša nadān zībēšu ilāni rabûti irammūma, šangûssu [ina ē]kurrāti dāriš ukinnū.
(42b–49) kakkīšunu lā pādûti ana širikti bēlūtišu išrukū; šarru, [ša] bēl bēlī, Marduk, eli šarrāni ša kibrāt erbetti ušāteru, ušarbû bēlūssu; mātāti kalîšina ana šēpīšu ušaknišu, biltu u mandattu elišina ukinnu; kāšid ajjābēšu, muḫalliq gārêšu; šarru ša tallaktašu abūbumma, epšētašu labbu nadru, pānuššu ālumma, arkešu tillu, qitrub tāḫāzišu dannu nablu muštaḫmiṭu, gīri lā anīḫu.
(50–53a) mār Sîn-aḫḫē-eriba, šar kiššati, šar Aššur, mār Šarru-ukīn, šar kiššati, šar Aššur, šakkanak Bābili, šar māt Šumeri u Akkadi, zēr šarrūti dārû ša Bēl-bāni, mār Adāsi, mukīn šarrūti Aššur, ša durug[šu] Baltil.
(53b–60a) ina pî Aššur, Šamaš, Nabû, u Mar[duk, ilāni] rabûti, bēl[ūtī] imqutamma; dannāku, dandannā[ku], etellāku, šitrāḫāku, gešrāku, kabtāku, šurruḫāku, ina gimir šarrāni šānina ul išâ[ku]; nišīt Aššur, Nabû u Marduk, nibīt Sîn, migir Anim, narām šarrati Ištar, ilat kal gimri, kakku lā pādû murīb māt nukurti, anākuma. šarru lēʾûm qabli u tāḫāzi, šāgiš dadmē nakirēšu, nêr ajjābēšu, mušḫarmiṭu gārêšu, mušakniš lā kanšūtēšu, ša napḫar kiššat nišī ipēlu:
(60b–65a) Aššur, Šamaš, Nabû u Marduk, bēlīja ṣīrūti, ša lā innennû qibīssun, šarrūt lā šanān ana šīmtija išīmū. Ištar, bēltum rāʾimat šangûtija, qaštu dannatu šiltāḫu gešru mušamqit lā māgiri tušatmeḫa rittūʾa, biblāt libbija tušakšidannima, napḫar malkī lā kanšūti tušaknišā šēpūʾa.
(65b–72a) enu Aššur, bēlu rabû, aššu tašriḫti danān epšēteja nišī kullumiʾamma, eli šarrāni ša kibrāt erbetti, šarrūtī ušarriḫma, ušarbâ zikri šumija, šibirru ezzu ana rasāb nakiri ušaššâ idāja, mātu ana Aššur iḫṭû ugallilu išīṭu ana ḫabāti šalāli, miṣir Aššur ruppuši, umallû qātūʾa. ultu Aššur u ilāni rabûti, bēlīja, iqbûni alāku ḫarrānāti rūqēti, šaddê marṣūti šipik bāṣi dannūti, ašar ṣumāme, ina migir libbija šalmeš lū attallak.
(72b–78a) ša Tarqu, šar Muṣur u Kusi, nizirti ilūtīšunu rabīti, ultu Išḫupri adi Mempi āl šarrūti mālak ḫamišeret ūmē qaqqari, ūmešam lā naparkâ, dīktušu maʾdiš adūk; u šâšu ḫamšīšu ina uṣṣi šiltāḫi miḫiṣ lā nablāṭi amḫassuma; Mempi, āl šarrūtišu, ina mišil ūme, ina pilši, niksi, nabalkatti, alme, akšud, appul, aqqur, ina gīri aqmu.
(78b–85a) ša ēkallišu, sekret-ēkallātīšu, Ušanaḫuru mār ridûtišu, u rēḫti mārīšu mārātīšu, būšašu, makkūršu, sisêšu, alpīšu, ṣēnīšu ina lā māni ašlula ana Aššur. šuruš Kusi ultu Muṣur assuḫma, ēdu ina libbi ana dalīli ul ēzib. ina muḫḫi Muṣur kalîšu šarrāni, pīḫāti, šaknūti, rab kārī, qīpāni, šāpiri ana eššūti apqid, sattukkī ginû ana Aššur u ilāni rabûti bēlīja ukīn dārê. biltu u mandattu bēlūtija šattišam lā naparkâ ēmidsunūti.
(85b–88a) narâ šiṭir šumija ušēpišma, tanitti qarrādūti Aššur bēlija, danān epšētija ša ina tukulti Aššur, bēlija attallakuma, u lītu kišitti qātīja ṣēruššu ušašṭirma, ana tabrât kiššat nakiri, ana ṣât ūmē ulziz.
(88b–92) ša narâ šuātu ultu ašrišu unakkaruma, šumī šaṭru ipaššiṭuma, šumšu išaṭṭaru, lū ina eperi ikattamu, lū ina mê inamdû, lū ina išāti išarrapu, lū ina ašri lā amāri išakka[nū]: Ištar, bēlet qabli u tāḫāzi, zikrūssu sinnišāniš lušālikma, ina šapal nakirīšu lušēšibšu kamêš. rubû arkû narâ šiṭir šumija līmurma, maḫaršu liltasuma, šamna lipšuš, nīqa liqqi, zikrī Aššur bēlija luttaʾʾid.
汉译
(1–12) (此碑敬献与)亚述尔,众神之父,祂垂爱我的侍奉1;安努,至强至尊者,祂呼召我的名字;恩利勒,至高之主,祂确立我的统治;埃阿,大智全知者,祂主宰我的命运;辛,光耀天穹者,祂向我昭示吉兆2;沙马什,天上地下的审判者,祂为我裁断是非3;阿达德,畏怖之主,祂使我军队强盛;马尔杜克,依极极与阿努那奇众神的英雄,祂使我王权伟大;依施塔,战斗征伐之主,祂与我并肩偕行;英武七神4,祂们扫荡我的敌人;一切主宰命运的伟大神明,祂们将胜利的大能赐予其钟爱的国王:
(13–33) 以撒哈顿,伟大之王,强力之王,世界之王,亚述之王,巴比伦的执掌者,苏美尔地与阿卡德地之王,巴比伦尼亚5全境之王,上下埃及与库施地众王之王;(他是)伟大神明的敬畏者,神威之巨龙,亚述尔、沙马什、拿布、马尔杜克的钟爱之人;(他是)王万之王,毫不留情,节制忤逆之徒,身披光华,战斗时的无畏者,完美的武士,征伐中的绝情者,大能的王主,执缰驾驭众王6,怒吼的雄狮,其生身之父的复仇者;(他是)蒙其佑护诸神亚述尔、沙马什、拿布、马尔杜克襄助之王,他正道前行,便达成其愿,将一切不顺从他之人、不臣服他之君主如芦荡中的苇杆一般拧断并踏碎于脚下。
(34–42a)(他)为伟大诸神奉上祭品,深知敬畏男女神明, 背面…… 一切;(他)修造了亚述尔神庙,完备其绘饰,(重)建了埃桑依勒神庙与巴比伦城,完善了祭祀仪轨,使诸国被掳的神像从亚述城回归其(故)地7;(他是)国王,伟大诸神垂爱他供奉的饮食,并为他在圣所中确立恒久的司祭圣职。
(42b–49)(诸神)赐他以无情的武器作他统治权柄的礼物;(他是)国王,万主之主马尔杜克使他卓然超越宇内四极诸王,使他的统治权柄为大;他使万国俯伏在他脚下,向他们确立纳税与朝贡(的制度);他征服了他的敌人,消灭了他的对手;(他是)国王,其行走如洪流扫荡,其举止如烈怒雄狮,其面前是城邑,其身后是墟丘8,其酷烈征伐迫近(一如)长燃之焰、不息之火。
(50–53a) 我9乃世界之王、亚述之王西拿基立之子,世界之王、亚述之王、巴比伦总督、苏美尔地与阿卡德地之王萨尔贡之孙,亚述王权开立者阿达西之子贝勒-巴尼永恒的王族子嗣,其渊源在巴勒提勒10。
(53b–60a) 奉伟大诸神亚述尔、沙马什、拿布、马尔杜克之命,统治权柄临降于我;我乃大能者,我乃全能者,我乃至尊者,我乃至傲者,我乃至强者,我乃至重者,我乃至荣者,我于一切诸王中无有匹敌;蒙亚述尔、拿布、马尔杜克拣选之人,蒙辛呼召之人,蒙安努悦纳之人,蒙万有女神天后依施塔垂爱之人,令敌国战栗的无情武器,(尽皆)是我。(我是)通晓战斗与征伐的国王,屠戮其敌营,击杀其仇雠,瓦解其对手,令其忤逆者俯首,统御天下万民。
(60b–65a) 我的尊荣之主亚述尔、沙马什、拿布、马尔杜克,其成命不可更改,祂们将无可匹敌的王统裁定为我的天命。钟爱我侍奉的女神主依施塔令我手执击杀逆贼的强弓重矢,让我心之所欲尽皆达成,使一切不愿叩拜之王叩拜于我脚下。
(65b–72a) 彼时,伟大之主亚述尔为向黎民彰显我成就伟力之荣耀,使我王权在宇内四极诸王中为最盛,使我名望为至大11,使我手举烈怒之杖击杀敌人,将忤逆、冒犯、怠慢亚述尔的国家放在我手中任由(我)洗劫掠夺,从而开拓亚述疆界。我主亚述尔与伟大诸神既授命我远赴征途,我以愉悦之心泰然前进(穿过)凶险的山地与浩瀚的沙丘、那干渴之地12。
(72b–78a) 至于埃及与库施地之王塔哈尔卡,那遭他们伟大神明诅咒之人:从依什胡普里城到王都孟斐斯十五日的行军路程(中),我日日不绝大大重击他(的军队);而他本人,我用弓箭五次让他身负无可救药的重伤;他的王都孟斐斯被我在半日之内通过撞击(城墙)、开挖豁口、叠架梯子,包围、占领、破坏、摧毁、付之一炬。
(78b–85a) 我将他的王后、他的宫女、他的太子乌沙纳胡卢13,以及他的其余儿子女儿、他的财物、他的家产、他的马匹、他的牛羊牲畜掳至亚述国中,数目无可计量。我把库施人从埃及斩草除根14,其中我连一个用以称颂(我)的人都没有放过15。在埃及全境,我重新任命了王侯、总督、地方首长、口岸总管、代理官员、各级行政长官,为我主亚述尔和伟大诸神确立了例行祭祀奉献(之制),直至永远。我向他们开征税赋与贡品,连年不绝。
(85b–88a) 我命人修造了记有我名字的石碑,又命人将(对)我主亚述尔神武气概的赞颂,我蒙我主亚述尔襄助所成就的丰功伟绩,以及我一手取得的胜利与征服记于其上。我令其恒久矗立,使一切敌人见而叹服。
(88b–92) 凡有人将此石碑从其所在之处移走,将(碑上)所记的我的名字抹去,又记下他的名字,或是(将其)用尘土掩埋,或是投入水中,或是用火焚烧,或是置于无人能见之处:战斗征伐之主依施塔必将他从男人变成女人16,必将他缚住置于其仇敌脚下!愿后世君主端详(这座)记有我名字的石碑,愿他在其面前高声诵读(碑文),愿他用油膏抹(石碑),愿他浇奠(供奉石碑),愿他称颂我主亚述尔之名!
注释
- 字面意思为“我的祭司之职”。 ↩︎
- 字面意思为“使我(所求)的预兆变好”。 ↩︎
- 字面意思为“作出我的决定”。 ↩︎
- 一般认为七神指的是昴宿七星。 ↩︎
- 原文为“卡尔都尼亚什”,为加喜特人对巴比伦地区的称谓。 ↩︎
- 这个描述对应的正是石碑正面刻画的内容。 ↩︎
- 讽刺的是,这些神像正是其父西拿基立从各国掳掠带回亚述的。 ↩︎
- 意指每一个座城市都会被攻克,每座被攻克的城市都会被彻底摧毁。 ↩︎
- 注意此处人称的转换。 ↩︎
- 巴勒提勒为亚述城中的一个区域,被视为亚述王族的发源之处。 ↩︎
- 字面意思为“(对)我的名字的呼唤”。 ↩︎
- 根据这个描述,学者认为以撒哈顿没有采用传统的经地中海东岸前往埃及的路线,而是穿越了西奈半岛中部的沙漠,从而出其不意地对埃及发起来攻击。 ↩︎
- 一般认为石碑正面右下所刻画的被绳索牵引跪地者就是埃及太子乌沙纳胡卢。法老塔哈尔卡本人未被俘虏,而是逃回了其故土。 ↩︎
- 指终结了由非埃及人(即库施人/努比亚人)创立的埃及第二十五王朝。 ↩︎
- 亚述铭文中在描写占领城市时常用的表达之一就是,将城民屠杀直至剩下最后一个人,用来作为见证者向其他人描述亚述军队的强大与残酷,从而传播恐惧。 ↩︎
- 字面意思为“使他的男子气概走向女人”。 ↩︎
参考文献:
Delitzsch, F. (1907). Vorderasiatische Schriftdenkmäler der Königlichen Museen zu Berlin, 1. Leipzig: J. C. Hinrichs’-sche Buchhandlung. (VS 1, 78; pp. 75–80)
Borger, R. (1956). Die Inschriften Asarhaddons, Königs von Assyrien (= Archiv für Orientforschung, Beiheft; 9). Graz: Im Selbstverlage des Herausgebers. (AfO Bh. 9; pp. 96–100)
Börker-Klähn, J. (1982). Altvorderasiatische Bildstelen und vergleichbare Felsreliefs (= Baghdader Forschungen; 4). Mainz am Rhein: von Zabern. (BaF 4, 219; p. 213)
Leichty, E. (2011). The Royal inscriptions of Esarhaddon, King of Assyria (680-669 BC) (= Royal Inscriptions of the Neo-Assyrian Period; 4). Winona Lake: Eisenbrauns. (RINAP 4, 98; pp. 181–186)
以粗体标出的专有名词请参阅《人名、神名、地名和其他专有名词索引》。



留下评论